สาเหตุ ภาวะการเจ็บป่วย ทำให้เกิดอาการผมร่าง จนศรีษะมีช่องโหว่…. ศรีษะล้านนั่นเอง

ผมร่วงและผมบาง จากสาเหตุ ภาวะการเจ็บป่วย

คลินิกปลูกผม ผมร่วงและผมบางนับเป็นปัญหาที่พบในเวชปฏิบัติ ส่วนใหญ่ผู้ที่มีปัญหานั้นมีผลกระทบต่อ สุขภาพทางกายไม่มากนกันในผู้ป่วยบางรายผลกระทบต่อสภาพจิตมมีากเกินกว่าที่แพทย์ผู้รักษาจะคาดถึง ในการตรวจวินิจฉัยผู้ป่วยที่มีอาการผมร่วงนนั้ นอกจากตอ้งจา แนกว่าปัญหาทแท้จริงนั้น เกิดจากผมร่วงคลินิกปลูกผม ผมบางเส้นผมเปราะแล้วหักหรือขาด หรอืผมไมข่ น้ึแลว้ อาการที่ผู้ป่วยบอกว่าผมรว่ งนนั้อาจจะเป็นการร่วงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติก็ได้ เพื่อจะให้ได้การวินิจฉัยโรคที่ถูกต้อง เราจึงต้องมีความรู้พื้นฐานทาง หลักการงอกของเส้นผม

หลักการงอกของเส้นผม

ผมเป็นส่วนหนึ่งของหนังกำพร้า (epidermis) ซึ่งประกอบด้วย sulfur-rich keratin ที่สร้างมาจาก cells ของ hair matrix ผมชุดแรกที่เกิดขึ้นในเด็กที่อยู่ในครรภ์เรียกว่า Lanugo hair เป็นขนเส้นเล็กๆ มักจะ ไม่มีสี และไม่มี hair medulla ปกติจะหลุดไปก่อนคลอด 3-4 สัปดาห์เส้นผมที่เกิดขึ้นต่อมาอาจจะเป็น

  1. Vellus hair เป็นขนอ่อน ๆ ตามตัวและใบหน้า ไม่มี hair medulla ปกติจะไม่มีสี แต่บางทีก็มีสี อ่อนๆ มีความยาวไม่เกิน 2 เซนติเมตร
  2. Terminal hair เป็นผมที่เส้นใหญ่, หยาบและยาวกว่า vellus hair, มีสีและมี hair medulla เป็น ผมที่อยู่บนศีรษะ (ขนตามรักแร้ และ หัวหน่าว) ในช่วงที่เข้าสู่วัยหนุ่มสาว จะเกิดมี secondary sexual hair การที่จะเกิดที่รักแร้และหัวหน่าว ขึ้นกับ estrogen และ androgen แต่ขนบริเวณ (หนวด,เครา) บริเวณเหนือหัวหน่าวและแนวเส้นกลางท้อง จะขึ้นกับ androgen activity เท่านั้น
  • การงอก ของเส้นผมต่างจากเล็บ เพราะผมไม่ได้งอกตลอดเวลา แต่จะมีวงจรในการเจริญเติบโต ช่วงที่ผมมีการเจริญเติบโตเรียกว่า anagen เป็นระยะที่ hair follicle จะอยู่ลึกที่สุดใน dermis (ประมาณ 0.5 ซม.) เส้นผมจะมีสีเข้ม มีเส้นเลือด
  • มาเลี้ยงมาก และ inner root sheath จะหนาที่สุด สำหรับเส้นผมบน ศีรษะในระยะ anagen นี้จะกินเวลานาน 2-3 ปี และส่วนใหญ่ของเส้นผมบนหนังศีรษะจะเป็น anagen hair (85-90%)
  • ด้วยกลไก อะไรที่ยังไม่ทราบแน่ เมื่อถึงสุดระยะ anagen แล้ว เส้นผมจะเข้าสู่ระยะที่เรียกว่า catagen ซึ่งเป็นช่วงสั้นๆ ประมาณ 2-3 สัปดาห์ เป็นระยะที่ hair follicle จะเลื่อนสูงขึ้นไป สีจะเริ่มจางลง และแยกตัวออกจากเส้นเลือดที่มาเลี้ยง ผม
  • บนศีรษะจะมีเพียงไม่ถึง 1% ที่เป็น catagen hair ต่อมาเส้นผมจะเข้าสู่ระยะสุดท้าย คือ telogen เป็นระยะที่เส้นผมหยุดการเจริญและเลื่อนตัวขึ้นไป จนอยู่ต่ำกว่าช่องเปิดของต่อมไขมัน (sebaceous orifice) เพียงเล็กน้อย
  • ตรงโคนผม จะมีลักษณะเหมือนไม้ผู้ป่วยโรคผมร่วงและผมบาง 2 กระบอง (club shaped) เส้นผมจะอยู่ในระยะนี้เพียงประมาณ 3 เดือน แล้วร่วงหลุดไป เส้นผมบนหนัง ศีรษะจะมีประมาณ 10-15% ที่อยู่ในระยะ telogen เส้นผมบนหนังศีรษะใน
  • คนปกติมีโดยเฉลี่ย 100,000 เส้น ยาวได้วันละประมาณ 0.35 มม. แต่ละวันจะมีผม telogen ร่วงประมาณไม่เกิน 100 เส้นในคนปกติ และ ถ้าวันไหนสระผมอาจจะมีจำนวนที่ร่วง เพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า

“อธิบดีกรมการแพทย์ คลินิกปลูกผม”

เตือนผมร่วงต่อเนื่องเกินวันละ 30-50 เส้น ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง ชี้อาจเป็นสัญญาณเตือนที่เกิดจากโรคหรือความผิดปกติของร่างกาย เช่น โรคเอสแอลอี ไทรอยด์ ซิฟิลิส โรคตับ โรคไต มักจะพบร่องรอยของโรค เชื้อรา (กลาก) ที่มือ เท้า ลำตัวหรือในบริเวณร่มผ้าร่วมด้วย

ผมร่วงจากการทำผม การทำผมด้วยการม้วนผม ย้อมสีผม ดัดผม เป่าผม หรือวิธีอื่นๆ อาจทำให้ผมร่วงได้ จากการที่มีหนังศีรษะอักเสบ หรือเส้นผมเปราะหัก ผมร่วงจากยาและการฉายรังสี ยาที่อาจทำให้เกิดอาการผมร่วงมีอยู่หลายชนิด เช่น

ยารักษามะเร็ง การฉายรังสีในการรักษามะเร็ง ยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด ยารักษาคอพอกเป็นพิษ ยาคุมกำเนิดยาใช้ป้องกันโรคเกาต์ ผมร่วงจากโรคอื่นๆ ผู้ป่วยที่เป็นโรคบางอย่าง เช่น โรคเอสแอลอี อาจมีอาการ ผมร่วง ผมบาง ร่วมกับอาการไข้เรื้อรัง ปวดตามข้อ มีผื่นปีกผีเสื้อขึ้นที่หน้า โรคเรื้อรังบางอย่าง ก็ทำให้ผมร่วงได้ เช่น ไทรอยด์ ซิฟิลิส โรคตับ โรคไต

มีภาวะความเจ็บป่วยหลายอย่างที่อาจจะเป็นสาเหตุให้เกิดการหลุดร่วงของเส้นผมหรือภาวะผมร่วงชั่วคราวได้เช่น การผ่าตัด อุบัติเหตุ หรือการเจ็บป่วยเรื้อรังบางประเภท ผมจะมีวงจรชีวิตในการเติบโตซึ่งอยู่ในระยะ rest phase และระยะ

shedding phase เมื่อร่างกายตกอยู่ในภาวะความเครียดจากการเจ็บป่วย ผมจะอยู่ในสภาวะช็อคและหยุดชะงักไม่สามารถมีชีวิตตามวงจรของการเติบโตในระยะต่อไปได้จึงทำให้เกิดอาการผมหลุดร่วงตามมา

 

 

ข้อมูลอื่นๆ เพิ่ม : whoboots.com/clinic-sawbones

เสริมจมูกสวยๆ-คลีนิคเสริมจมูก
คลินิกรักษา โรงพยาบาล สาธารณสุข
4 สิ่งที่ต้องทำ ก่อนไปเสริมจมูก การเตรียมตัวก่อนผ่าตัดและ การดูแลหลังผ่าตัด

4 สิ่งที่ต้องทำ ก่อนไปเสริมจมูก สิ่งที่เป็นพื้นฐาน …

คลินิกรักษา โรงพยาบาล สาธารณสุข
การเตรียมตัวก่อน-หลังเสริมหน้าอก

เตรียมตัวก่อนเสริมหน้าอก หน้าอกหรือนมนั้นถือว่าเป็ …